Wet maatschappelijke ondersteuning blijft de gemoederen bezig houden

Door: Viziris Voorheen Federatie Slechtzienden- en Blindenbelang

29-12-2004 - Op donderdag 16 december organiseerde de NVBS, in afstemming met de Federatie en haar participanten, een kaderdag rond de Wet maatschappelijke ondersteuning, WMO. Tijdens deze bijeenkomst waren bijna 50 kaderleden van de NVBS en participanten van de Federatie Slechtzienden- en Blindenbelang bijeen om te spreken over deze ophanden zijnde Wet. Het doel van deze dag was de aanwezigen te informeren over de stand van zaken rond de voorbereidingen van de wet en te verkennen op welke wijze de Federatie en/of de NVBS Kaderleden in 2005 kan ondersteunen.

Huidige stand van zaken

De huidige stand van zaken rond de WMO werd toegelicht door Piet Vreeswijk, beleidsmedewerker van de CG-Raad. Heet van de naald deed hij verslag van het kamerdebat dat op 9 december plaatsvond tussen de Vaste Kamercommissie voor VWS en staatssecretaris Ross. Tijdens dit debat werd in de Tweede Kamer voor het eerst uitgebreid gesproken over de plannen rond de WMO. De bedoeling is om de bestaande Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg), de welzijnswet en onderdelen van de ziekenfondswet en de Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ) in de WMO onder te brengen. Gemeenten worden verantwoordelijk voor de uitvoering van de WMO. Tijdens het debat bleek dat de kamerleden veel van de bezwaren onderschrijven die eerder door de CG-Raad samen met een groot aantal maatschappelijke organisaties werden geuit. Daarbij werd op veel punten om een soms ingrijpende aanpassing in de voornemens van de staatssecretaris gevraagd. Duidelijk werd dat de WMO alleen onder een aantal strikte voorwaarden ingevoerd kan worden. De staatssecretaris deed enkele toezeggingen om hieraan tegemoet te komen.
Zo heeft ze nogmaals uitgesproken dat de WMO geen bezuinigingsoperatie is. Verder zal worden onderzocht of gemeenten een zorgplicht kan worden opgelegd die onder andere zou moeten gaan gelden voor huishoudelijke hulp en zal cliëntenparticipatie in de wet worden opgenomen. Bij dit laatste wordt op gemeentelijk niveau gedacht aan bijvoorbeeld een toetsingscommissie waarin de lokaal georganiseerde belangenorganisaties zitting nemen.

De CG-Raad toonde zich redelijk tevreden met de toezeggingen die de staatssecretaris deed (zie hiervoor ook de website van de CG-Raad, www.cg-raad.nl).
Tijdens de kaderbijeenkomst werd echter ook scepsis uitgesproken of de staatssecretaris haar toezeggingen wel zal nakomen. Accepteert de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG) wel dat er nogal wat landelijke richtlijnen zouden komen die de beleidsvrijheid van gemeenten inperken? En vormen de toezeggingen niet een inbreuk op de bezuinigingsdoelstellingen die volgens velen aan de voorstellen zijn gekoppeld? Accepteert de minister van financiën dat wel? Enig optimisme dus, maar ook twijfel bij de aanwezigen.

Invloed op het beleid

Tijdens het tweede deel van de kaderbijeenkomst werd aandacht besteed aan de wijze waarop invloed kan worden uitgeoefend op het wetgevingsproces, maar vooral ook op de wijze waarop de wet door de gemeenten zal worden uitgevoerd. Margo Weerts, directeur van het Provinciaal Patiënten/Consumenten Platform Utrecht, hield een inleiding waarin met name de mogelijke invloed op het gemeentelijke beleid aan de orde kwam. De toezeggingen van de staatssecretaris houden immers ook in dat de cliëntenorganisaties invloed moeten hebben op het beleid. Dat moet gebeuren als het beleid wordt geformuleerd maar ook als de uitvoering van het beleid gevolgd en beoordeeld moet worden. Ook deze bijdrage was aanleiding voor een zeer geanimeerde discussie. Door veel aanwezigen werd een nadrukkelijk beroep gedaan op de landelijke belangenorganisaties om ondersteuning te bieden aan hun (kader)leden die als cliënt of belangenbehartiger te maken krijgen met de wet.

Uitkomsten van de bijeenkomst

Uit de kaderbijeenkomst zijn ten slotte belangrijke initiatieven voortgekomen. Het is van groot belang dat geïnventariseerd wordt op welke specifieke punten voor blinden en slechtzienden gelet dient te worden bij de beleidsvorming en de beleidsuitvoering van de WMO. Deze punten kunnen door de Federatie gebruikt worden om - al of niet via de CG-Raad - invloed uit te oefenen op de totstandkoming van de wet. Daarnaast zijn deze aandachtspunten belangrijk als ondersteuning van de inbreng van (kader)leden van de belangenorganisaties bij de ontwikkeling en toetsing van gemeentelijk beleid. Loek Meijer, directeur van de NVBS, deed tijdens de bijeenkomst de toezegging dat vóór 1 maart 2005 een inventarisatie van aandachtspunten als handreiking voor (kader) leden wordt opgesteld.
Een aantal aanwezigen heeft zich aangemeld om hierbij als klankbordgroep op te treden.

Tevens kondigde de middagvoorzitter, Jelle Brinxma, aan dat hij in het late voorjaar een cursus wil starten voor kaderleden die als consulent/adviseur voor leden van de NVBS kunnen optreden.

Een uitgebreider verslag van de kaderbijeenkomst is vanaf de tweede week van januari 2005 verkrijgbaar bij de NVBS, tel. 030-2931141; e-mail bureau@nvbs.nl.

De Federatie is blij met de kritische opstelling van de Kamer tijdens het debat over de WMO en met de uitkomsten van de gehouden kaderdag.

Ook in 2005 zullen we de ontwikkelingen rond de WMO nauwlettend blijven volgen en ons inzetten voor het behartigen van de belangen van de achterban. De gemaakte afspraken op de kaderdag leveren daaraan een belangrijke bijdrage.

Uit: Berichtenservice Viziris, voorheen Federatie Slechtzienden- en Blindenbelang nummer 25, 29 december 2004
Website: www.sb-belang.nl

Zie ook:

CG-Raad wijst het wetsvoorstel WMO af, De nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), De WMO vraagt om rechtvaardigheid en sociaal beleid, Kritische Tweede Kamer loopt zich warm voor behandeling van Wetsontwerp Wet Maatschappelijke Ondersteuning, Nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning (2), Resultaten van de vragenlijst Wmo, Stand van zaken WMO, Standpunt van de CG-Raad over de WMO, Steeds meer weerstand tegen de WMO-plannen van het Kabinet, Visie van de CG-Raad op het wetsvoorstel voor de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), Voorbereidingen Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) vragen ook aandacht van de Federatie en haar participanten, Voortgangsbericht over de Wmo, Vragenlijst plaatselijke belangenbehartiging en Wmo, Wetsontwerp Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) biedt weinig hoopvolle perspectieven, Wetsontwerp Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) ligt bij Tweede Kamer, WMO, alleen maar zó