Veelzeggende spraak

Door: Peter op 't Hof

12-01-2005 - Tegenwoordig worden softwarematige computerstemmen steeds mooier, maar ook omvangrijker. Doordat het geluid uit lettergrepen wordt opgebouwd die door menselijke stemmen worden ingesproken, is er veel meer actie van de computer nodig om de stem hoorbaar te maken.

Voor het verkleinen van de spraakprogramma's worden in plaats van opgenomen stemmen nu wiskundige modellen gebruikt. Deze modellen bevatten allerlei parameters (instellingen en tabellen) die het geluid in woorden omzet. IBM onderzoekt nu of het ook mogelijk is om daar expressie aan toe te voegen. Zo wordt het luisteren minder eentonig en ontstaat er meer samenspel met de gebruiker.

Enkele voorbeelden zijn te horen op: http://www.baltimoresun.com/

Om het verschil- en de geboekte vooruitgang aan te geven is hier een voorbeeld uit de jaren 80 te beluisteren: http://sal.shs.arizona.edu/~asaspeechcom/PartD.html

Verbeterde spraaksynthese met toegevoegde, liefst instelbare expressie komt niet alleen de toegankelijkheids-software van mensen met een leeshandicap ten goede. Op dit moment worden er al experimenten uitgevoerd met het door een computer laten inlezen van boeken. Omdat computers steeds beter worden in het 'begrijpen' van tekst kan het er straks van komen, dat de kwaliteit van automatisch ingelezen boeken nog nauwelijks onderdoet voor door voorlezers ingesproken boeken.

AT&T is momenteel de koploper op spraaktechnologie. De stemmen van deze ontwikkelaar lenen zich al redelijk voor bovengenoemde techniek. Een demo is te vinden op: http://www.naturalvoices.com/demos/

IBM werkt nu aan een versie die de volgende generaties van synthesizers moet gaan voorzien van expressieve spraak. Deze reeks wordt dan ook 'Expressive Speech' gedoopt. Voorbeelden zijn te vinden op: http://www.research.ibm.com/tts/

Verdere algemene informatie is te vinden op: http://www.aaai.org/AITopics/html/speech.html

Uit: BlinfoMail januari 2005
Website: BlinfoTec