Valys-vervoer

Door: José van Rosmalen

24-10-2004 - Het Valys-vervoer is op 1 april 2004 ingevoerd. Mensen die voor een deel van het openbaar vervoer gebruik kunnen maken, krijgen een laag kilometerbudget. Mensen die hiervan geen gebruik kunnen maken kunnen een aparte indicatie aanvragen voor een hoog kilometerbudget.

Hoog is hierbij een relatief begrip, het gaat dan om het dubbele van het lage kilometerbudget. De indicatie voor het hoge kilometerbudget wordt uitgevoerd door Argonaut. Inmiddels zijn er bijna 40.000 mensen die een Valyspas hebben; dit aantal neemt nog verder toe. Een aanzienlijk deel daarvan, meer dan 10.000 mensen, heeft een aanvraag ingediend voor een hoog budget. Het indicatieorgaan Argonaut kon deze grote hoeveelheid aanvragen niet allemaal goed en tijdig verwerken. Daardoor zijn er veel signalen en klachten over de wachttijden voor de indicatie. Uit overleg van de Federatie met het ministerie van VWS is inmiddels naar voren gekomen dat de achterstand nu wordt ingelopen.

Het percentage van de mensen die een aanvraag indienen voor het hoge kilometerbudget en dit ook krijgt toegewezen ligt laag, tot nu toe ruim onder de 10 procent. De meeste mensen krijgen dus een afwijzing. Hierbij zijn ook mensen voor wie het openbaar vervoer geen haalbare kaart is. Bijvoorbeeld een blinde persoon, die tevens een rolstoel gebruikt.

De indicatiecriteria die Argonaut hanteert zijn streng. Mensen kunnen het hoge budget krijgen als zij om chronische medische redenen niet met de trein kunnen reizen of wanneer zij gebruik moeten maken van een elektrische rolstoel of scootmobiel die niet in de trein kan worden vervoerd.
Tegen een beslissing van Argonaut is alleen beroep mogelijk bij Argonaut zelf; dan wordt de aanvraag door andere medische beoordelaars opnieuw bekeken. De Federatie vindt het niet juist dat er geen onafhankelijk beroep mogelijk is. De oorzaak daarvan is gelegen in het feit dat het Valysvervoer niet op een wettelijke regeling is gebaseerd, maar op een overeenkomst tussen het ministerie van VWS en Transvision en tussen het ministerie van VWS en het indicatieorgaan Argonaut. Het gevolg hiervan is dat een organisatie die medisch adviseert in feite ook de beslissende organisatie is, als het gaat om het hoge kilometerbudget.

De Federatie vindt deze situatie niet bevredigend, allereerst omdat ook de dokter niet onfeilbaar is, maar vooral ook omdat hierdoor medische deskundigheid wordt verward met de bevoegdheid om een voorziening daadwerkelijk toe te kennen dan wel af te wijzen. Er zou sprake moeten zijn van een indicatieadviesorgaan en van een toewijzing door een publiekrechtelijk orgaan, waartegen de burger zich volgens gangbare procedures kan verweren.

In opdracht van het ministerie van VWS vindt thans een evaluatieonderzoek plaats. Dit wordt gehouden onder gebruikers, maar ook onder andere betrokkenen bij het Valysvervoer, zoals mensen die de ritten boeken, taxichauffeurs enzovoorts. Ook wordt in het onderzoek gekeken naar de ervaringen en de mening van de belangenorganisaties. Duidelijk mag zijn dat de belangenorganisaties zich nooit hebben verbonden aan de gemaakte systeemkeuzes. In de ogen van het ministerie zijn en blijven deze het uitgangspunt. In december moet het onderzoek afgerond zijn en aan de Tweede Kamer worden aangeboden. De Federatie wil daarbij dan ook reageren op de aanbevelingen van de onderzoekers. Of de Kamer, die in april over dit onderwerp zeer verdeeld was, vasthoudt aan de systeemkeuzes of hierin wil bijsturen, moet nog blijken. Pikant is wel dat de Haagse rechter in het kort geding dat in juli is aangespannen, heeft uitgesproken dat het ministerie van VWS in individuele gevallen van mensen die een kilometerbudget krijgen zich onvoldoende houdt aan fundamentele rechten op maatschappelijke participatie. Het gaat dan om mensen die vanwege hun handicap en mobiliteitsbehoefte aan het kilometerbudget te kort komen. Dit is voor het ministerie en zeker ook voor staatssecretaris Ross een pijnlijke uitspraak. Zowel het ministerie als de belangenorganisaties gaan nu tegen de uitspraak van de rechter in beroep. De behandeling hiervan zal door de noodzakelijke bestudering van de uitgebreide dossiers vermoedelijk pas ver in het jaar 2005 plaatsvinden, veel later dus dan het tijdstip waarop de Tweede Kamer zich opnieuw over Valys zal uitspreken.

Uit: Kortschrift nummer 26, september/oktober 2004
Website: http://www.sb-belang.nl

Zie ook:

Aanpassing Valys vervoer per 1 maart 2005, Bovenregionaal vervoer, CG-Raad stelt voor om volgende week met staatssecretaris Ross te overleggen over Valys, Gehandicaptenorganisaties in Hoger Beroep in de zaak Valys, Gerechtshof wil hoger beroep Valys niet met spoed behandelen, Kamermeerderheid tegen limiet bovenregionaal vervoer, Kort geding Valys, Kort geding Valys, Rechter doet op 9 juli uitspraak in kort geding over Valys, Rechter: mensenrechten worden geschonden, Stap naar rechter lijkt onafwendbaar, Uitspraak rechter over Valys: verlies en winst, Valys, Valys: gehandicaptenorganisaties naar rechter, Vervoersbeperking schendt rechten van de mens

Lees de reacties (3)