Toekomst Daisy van cd naar draadloos internet

Orion Webbox timmert aan de weg

Door: Roel van Houten

20-12-2006 - De oudere luisteraars van gesproken boeken maakten begin zeventiger jaren de geleidelijke overgang mee van de bandrecorder naar de cassetterecorder. Vanaf 1996 kwam de mogelijkheid in zicht om over te gaan van cassettes naar een boek op cd, via het toen opgerichte Daisy consortium.
Zeven jaar later vond de abrupte overgang plaats van cassettes naar cd. Eerst de studieboeken per 1 januari 2003 en een jaar later de algemene lectuur en de tijdschriften. Die hectische tijd zullen velen zich nog herinneren. We speelden het klaar om met de AndersLezen bibliotheken, de regionale centra, de belangenorganisaties en het ministerie van OCW bijna alle lezers en speciaal de oudere en hoogbejaarde lezers van een Daisyspeler te voorzien en zonodig instructie te geven.

Daisy is een digitaal systeem. De moederopnames van de boeken en tijdschriften staan allemaal op grote computers in de plaats Grave. Het is technisch gezien geen grote stap om die digitale boeken op cd te zetten en bijvoorbeeld ook op internet of op een soort Ipod. Er is natuurlijk wel een groot verschil tussen 100 boeken en tijdschriften simpelweg op internet te zetten en 60.000 boeken via internet beschikbaar te stellen, een uitleensysteem op internet te bouwen en diegenen die dat willen van een goede toegankelijke Ipod te voorzien.
Nu maken ongeveer 25.000 personen gebruik van gesproken lectuur via een Daisyspeler. Waarschijnlijk zijn er wel zo’n 300.000 slechtzienden die geen gebruik maken van de AndersLezen bibliotheken maar er wel baat bij kunnen hebben. Daisy via internet zou wel eens een veel lagere drempel kunnen vormen om met gesproken boeken en tijdschriften kennis te maken, vergelijkbaar met hoe grootletterboeken en luisterboeken in de gewone bibliotheek de overstap naar de AndersLezen bibliotheek verkleinen.

Op dit moment zijn er in een aantal landen proefnemingen met Daisy via internet. In Nieuw Zeeland doet de blindenbibliotheek een proef met het downloaden van boeken via internet naar een Victor Classic Daisyspeler. In Australië is een proef gaande met het streamen van Daisy met de Plextalk Daisyspeler. Hier worden in Finland, Noorwegen en binnenkort ook in Engeland proeven mee gedaan. In Japan bestaat er zelfs al een soort internet uitleensysteem met Daisy.

In Nederland is op initiatief van Solutions Radio de Orion Webbox op de markt gekomen. Deze Webbox moet worden aangesloten op een ADSL internetverbinding en kan dan via internet een beperkt aantal van te voren geselecteerde boeken en tijdschriften met een beperkte Daisy functionaliteit plus een aantal internet radiostations weergeven. Men sluit de Webbox met een snoer via een ADSL kastje op de telefoonlijn aan. Tijdens het beluisteren van het menu drukt men op de OK knop om bijvoorbeeld naar het boekenmenu te gaan, enzovoort. De knoppen en het menusysteem zijn minder intuïtief te bedienen dan de tafelmodel Daisyspelers.
Solutions Radio en Dedicon hebben bij de introductie van de Webbox op 28 november aangegeven “luisterpakketten” voor de Webbox te willen ontwikkelen, vergelijkbaar met een leesportefeuille. Men denkt dan aan bijvoorbeeld een luisterpakket voor dames en één voor heren, maar ook bijvoorbeeld een voor hoorspelen. In de praktijk zal men dan bijvoorbeeld elke week van maandag 9 uur tot de volgende maandag 9 uur tien titels uit een “luisterpakket” op de Webbox kunnen beluisteren. Overweegt een gebruiker binnenkort de aanschaf van een Webbox in plaats van een Daisyspeler in het kader van het nieuwe Persoons Gebonden Budget Hulpmiddelen (PGB) dat per 1 januari 2007 ingaat, dan is het belangrijk zich goed voor te laten lichten over de voor- en nadelen. Besluit men tot de Webbox, wacht met de aanschaf dan nog even tot duidelijk is welke “luisterpakketten” er komen en wanneer het systeem start.

De bestaande Daisyspelers en Daisy cd’s hebben hun waarde in de afgelopen jaren bewezen. Alle boeken en tijdschriften binnen enkele dagen thuis en te lezen in huis, in de tuin, in de trein en op vakantie. De volgende stap is Daisy via internet en via een draadloos netwerk naar de gebruiker met een draadloze Daisyspeler of Ipod. Technisch zijn alle ingrediënten hiervoor aanwezig. Het is voorstelbaar dat er meerdere systemen ontstaan, gericht op verschillende doelgroepen en verschillende situaties. Mogelijk worden er komend jaar ook in Nederland proeven genomen met nog andere systemen via internet. De komende 5 tot 10 jaar zal de Daisy cd echter zeker blijven bestaan.

Uit: Kortschrift December 2006
Website: http://www.sb-belang.nl