Naamsveranderingen

Door: Rob Melchers

20-03-2006 - Het internet is doorgedrongen tot het land der blinden.
Het onderstaande e-mail bericht, dat ik las op een forum voor mensen met een leeshandicap, is daar een mooi voorbeeld van. Blind Nederland wordt wakker. Gelukkig maar, want het is de hoogste tijd!

"Hallo allen,

Ik meld me in ieder geval af bij FNB. Ik ben daar lid voor de studieboeken, maar sinds ik HBO doe, zie ik daar niet echt toegevoegde waarde in. Ik kan mijn boeken nu makkelijker en sneller van verschillende bronnen op internet halen of direct onderhandelen met de uitgever, dat heeft ook al goede resultaten opgeleverd. Van mijn boekenlijst was er precies 1 boek dat ik van de FNB heb kunnen krijgen en achteraf blijkt, dat ik het ook prima zonder dat boek had kunnen redden. En Anderslezen? Het echt interessante nieuws vind ik wel weer op andere sites terug, daar heb ik geen krant van Anderslezen voor nodig. En de paar computertijdschriften waar ik lid van ben, ontvang ik gemiddeld toch een maand later dan mijn ziende medemensen, terwijl ik ze een paar dagen na het uitkomen alweer zonder problemen uit de nieuwsgroepen kan downloaden. OK, het zijn dan PDF-bestanden en de één is toegankelijker dan de ander, maar als er echt iets interessants in staat zou ik het nog wel kunnen lezen. Kortom, zonde van die honderd Euro per jaar.

Met vriendelijke groet, een blinde student."

Volgende maand ben ik precies vijf jaar blind. Het kostte me een jaar om over de schrik heen te komen, een huis te vinden met een ADSL aansluiting en met een schermlezer te leren omgaan. Als laat-blinde heb ik natuurlijk een andere kijk op de ontwikkelingen in blindenland dan de mensen die al hun hele leven meemaken wat mij pas vijf jaar is gegund. Toch heb ik in de laatste vier jaar redelijk zicht gekregen op de situatie waarin blinden en slechtzienden in Nederland zich bevinden, niet in het minst door de oprichting van mijn website BlinfoTec en mijn medewerking aan het nieuwsportaal Challenge-Media. En met de jaren steeg mijn verbazing.

Verbazing over de gezapige houding van wat ik maar even de doelgroep zal noemen. In 2002 (zeven jaar na het uitkomen van Windows95 en twaalf jaar na het ontstaan van het Wereld Wijde Web) werd ik geconfronteerd met een groep mensen die zich nog vastklampten aan een bulletinboard. Ik weet dat eerst aan het feit, dat ik een bijzonder gelukkig moment had uitgekozen om blind te worden. Immers, de betere schermuitleessoftware was net op de markt gekomen en na een half jaartje stevig oefenen kon ik me nog nauwelijks voorstellen dat ik voorheen zoveel geld aan beeldschermen had uitgegeven. Eindelijk kon ik de computer in voorleesmodus zetten en weglopen om een kop koffie in te schenken. Probeer dat maar eens als je op kijken bent aangewezen. Maar mijn ervaringen werden schijnbaar niet door andere blinden gedeeld.

Het was, alsof ik in een land was komen te wonen, waarvan ik de godsdienst niet kende. De bevolking koos ervoor, om in een vormloze tempel met de naam 'Anderslezen' zich nederig te laten voorzien van gecensureerde informatie door de Federatie van Nederlandse Blindenbibliotheken. Als ik er iemand op aansprak dat er zoiets bestond als het internet, werd ik argwanend bekeken. Internet was gevaarlijk en de FNB priesters zouden niet blij zijn als hun schaapjes de dam zouden gaan uitproberen. Ik vernam, hoe vroeg-blinden op instituten hadden geleerd om altijd dankbaar te zijn en steeds met twee woorden te spreken. Dat je als gehandicapte blij moest zijn met wat 'ze' voor je deden en dat je niet moest mopperen als het allemaal wat langer duurde.

Maar de tijden zijn veranderd. Het is duidelijk, dat de tempelbewakers terrein beginnen te verliezen. Vooral de FNB. Nu bekend begint te worden, dat Marijke van Bodegraven als directeur van de Federatie al jaren met een salaris van meer dan een ton naar huis gaat, begint men zich af te vragen, of dit geld niet beter aan de doelgroep had kunnen worden besteed. De taak van de FNB, het saneren van de hopeloze situatie in de lectuurvoorziening voor mensen met een leeshandicap, is mislukt. Het salaris van van Bodegraven is dus over de balk gegooid. De overheid heeft er nu zo langzamerhand genoeg van en heeft de lectuurvoorziening voor blinden en slechtzienden ondergebracht bij de Openbare Bibliotheken. De FNB kan zich dus opheffen, of zich gaan concentreren op de voorzieningen die node worden gemist door blinde en slechtziende studenten en vakbeoefenaars. Maar wat is het geval? De FNB gaat liever haar naam veranderen. Daarmee geeft men tenminste toe, dat het begrip Federatie allang niet meer van toepassing is. De FNB is een arrogante organisatie met een loodzware en geldverslindende top die van samenbrengen geen verstand heeft en waar het werk gedaan wordt door onbetaalde vrijwilligers. En om nu subsidiegelden te gaan besteden aan het opvijzelen van het imago door middel van een nieuwe naam gaat toch echt te ver.

De Federatie Slechtzienden en Blindenbelangen liet ook al weten naar een andere naam te zoeken. Ze schreven er zelfs een prijsvraag voor uit. Maar in dit geval gaat het niet om een boze overheid, al heeft die er wel iets mee te maken. Nieuwe wetgeving heeft er voor gezorgd, dat stichtingen onder strengere controle zijn komen te staan. Accountants moeten de boeken controleren en de structuur onder de loep nemen. Nu is het zo, dat ook onder de accountancy de door onze overheid gestimuleerde malaise voelbaar wordt. Grote en dure accountantskantoren zoals KPMG en Deloitte proberen daarom de omzet wat te verhogen door op te treden als zogenaamde 'consultants'. Voor veel geld wordt stichtingbestuurders wijsgemaakt, dat een netwerkstructuur veel beter is dan een federatie. "Als u hier nu even tekent, dan zorgen wij voor een rapport over hoe dat moet." En weer verdwijnen er tienduizenden Euro's in de zakken van deze gebakkenluchtverkopers, in plaats van ze te besteden aan waar ze voor bedoeld zijn: blinden en slechtzienden. Het bedrag, dat de FSB ter beschikking heeft gesteld als bijdrage aan het verbeteren van de toegankelijkheid van websites voor onze doelgroep, bedraagt nog niet de helft van het bedrag dat moest worden opgehoest voor het rapportje.

"Uw lectuurvoorziening komt heus niet op de tocht te staan," zo verdedigd de FNB zich zwakjes tegen de laatste berichten in de pers. Ze heeft gelijk. Iets dat dreigt te worden weggeblazen kan moeilijk op de tocht worden gezet. "Met een netwerkstructuur kunnen wij u beter dienen," predikt de FSB. Wat het verschil is tussen een netwerkstructuur en een Federatie weet men niet uit te leggen.

Terwijl onze doelgroep steeds minder afhankelijk wordt van clubjes zoals de FNB, blijft een efficiënte belangenbehartiging noodzakelijk. Ook op het gebied van technische innovatie is nog veel te doen. Met een overheid, die steeds minder bereid is om subsidies toe te kennen, is het dus van het grootste belang, dat wat er overblijft ten goede komt aan de doelgroep. Of het financieren van naamsveranderingen daar toe behoort, waag ik te betwijfelen.

Lees de reactie (1)