Brief aan de leden van de vaste commissie Financiën

Door: Chronisch zieken en Gehandicapten Raad Nederland

17-06-2004 - Aan: leden vaste commissie Financien,
t.a.v. de griffier, R. Berck

Van: Chronisch Zieken en Gehandicapten Raad,
H. Weijnen, beleidsmedewerker inkomen
tel. 030-2916600, prive 073-6144843

Utrecht, 14 juni 2004

Geachte leden van de vaste commissie Financien,

Met het oog op het Algemeen Overleg van 16 juni a.s. breng ik namens de CG-Raad graag het volgende onder uw aandacht.

De nieuwe regeling buitengewone uitgaven, bij Belastingplan 2004 en Novelle van 9-12-2003 ingrijpend gewijzigd, heeft helaas tot gevolg dat een zeer grote groep chronisch zieken en gehandicapten er aanzienlijk op achteruit zal gaan t.o.v. de oude regeling Buitengewone Uitgaven. Dit was noch de bedoeling van het kabinet, c.q. de staatssecretaris van Financien, noch van de Tweede Kamer, zoals uitdrukkelijk blijkt uit o.a. het verslag van de vaste cies. SZW, VWS en Financien van 3-12-2003. De nieuwe regeling zou qua financiering budgetneutraal moeten zijn en chronisch zieken en gehandicapten met specifieke kosten zouden juist meer moeten kunnen profiteren van de speciaal voor hen bedoelde faciliteit van de vermenigvuldigingsfactor en het chronisch zieken forfait door het onbedoelde gebruik daarvan door andere belastingplichtigen in te dammen. Ten principale kon de nieuwe regeling dan ook de instemming hebben van de CG-Raad, maar niet de uitwerking ervan.

De CG-Raad heeft eind vorig jaar al bij de Tweede Kamer gesignaleerd dat de nieuwe regeling ook voor chronisch zieken en gehandicapten in meerderheid zeer ongunstig zou uitvallen. Volgens berekeningen van de CG-Raad zou de nieuwe regeling niet budgetneutraal zijn, maar juist een besparing opleveren. Ook met de bijstelling in de Novelle is er naar onze mening sprake van een besparing.

Dit blijkt ook uit de nieuwe rekenvoorbeelden die wij u bij deze doen toekomen - zie bijlage 1 en 2. Voor vrijwel alle situaties waarvoor rekenvoorbeelden opgesteld zijn - alleenstaanden, gehuwden, AOW-ers en verschillende inkomensgroepen, van minimum tot ongeveer modaal - valt de fiscale aftrek van ziektekosten in de nieuwe regeling buitengewone uitgaven aanzienlijk lager uit dan het geval zou zijn wanneer de oude regeling nog zou gelden voor 2004.

Deze uitkomsten komen bij de CG-Raad zeer hard aan, juist omdat de nieuwe regeling bedoeld was om de nadelige gevolgen van de maatregelen in de zorg voor met name chronisch zieken en gehandicapten (deels) te compenseren. Er is nu voor een grote meerderheid van de chronisch zieken en gehandicapten sprake van een dubbel koopkrachtverlies: de (extra) ziektekosten zijn aanzienlijk toegenomen en de fiscale compensatie valt aanzienlijk lager uit. Alleen wanneer men zeer hoge specifieke ziektekosten heeft (een alleenstaande Wajonger bijv. meer dan € 2.800) kan de fiscale aftrek in de nieuwe regeling gunstiger zijn dan in de oude regeling buitengewone uitgaven. Dit laatste zal, gelet op de gemiddelde specifieke uitgaven van chronisch zieken, slechts een zeer kleine groep zijn. Uit onderzoek van het Nivel blijkt dat in 2001 ongeveer 20% van de chronisch zieken specifieke kosten had, waarvan circa 10% lager dan € 250 en 10% hoger dan € 250. Voor chronisch zieken met lichamelijke beperkingen liggen deze percentages op resp. 13% en 21%.

Volgens de brief van de staatssecretaris van Financien (29210, nr. 100) zullen pas eind 2005 de eerste gegevens m.b.t. de effecten van de nieuwe regeling buitengewone uitgaven op basis van de belastingaangiften over 2004 beschikbaar komen.

De CG-Raad is van mening dat het onverantwoord is om zo lang te wachten met eventuele stappen om de fiscale compensatie van chronisch zieken en gehandicapten via de regeling buitengewone uitgaven te heroverwegen. Wij dringen er daarom met klem bij het kabinet en de Tweede Kamer op aan de regeling buitengewone uitgaven nu aan te passen, zodat deze met terugwerkende kracht over 2004 uiterlijk per 1-1-2005 van kracht zal zijn. Wij menen dat de nieuwe rekenvoorbeelden voor een groot aantal inkomensgroepen en huishoudposities (met verschillende casusposities voor de hoogte van de specifieke kosten) overduidelijk aantonen, dat de nieuwe regeling over vrijwel de gehele linie aanzienlijke negatieve inkomensgevolgen heeft.

De CG-Raad heeft bij de behandeling van Belastingplan 2004 een uitgewerkt voorstel aangereikt hoe de buitengewone uitgavenregeling herzien zou kunnen worden, namelijk door de specifieke ziekte-uitgaven als een afzonderlijke persoonsgebonden aftrekpost vorm te geven zonder toepassing van de huidige algemene drempel van 11,2% maar met een aangepaste drempel - zie onze brief van 16-9-2003 aan de vaste cie. Financien en onze notitie "Nadere invulling nieuwe persoonsgebonden aftrekpost voor bijzondere kosten i.v.m. handicap of chronische ziekte" van 7-11-2003. Wij zijn daarbij uitgegaan van een budgetneutrale benadering.

Mocht nader onderzoek onder de brede doelgroep van chronisch zieken en mensen met lichamelijke beperkingen op prijs gesteld worden dan kunnen wij u laten weten, dat de CG-Raad het Nivel heeft benaderd met de vraag om in samenwerking met SEO (Stichting voor Economisch Onderzoek UvA) de gevolgen van de nieuwe regeling buitengewone uitgaven door te rekenen onder het patientenpanel chronisch zieken. In dit panel zijn recent nieuwe gegevens verzameld over o.a. een groot aantal van de specifieke uitgaven. Door simulatie-onderzoek kunnen de effecten van de nieuwe regeling t.o.v. de oude regeling gedetailleerd in kaart gebracht worden. Nivel en SEO hebben toegezegd dat zij in oktober dit onderzoek kunnen hebben afgerond. De programmacie. van het patientenpanel, waarin o.m. vertegenwoordigers van de Ministeries van VWS en SZW zitting hebben, zal benaderd worden voor goedkeuring van dit onderzoek. De kosten van dit onderzoek worden geschat op € 50.000. Hiervoor is nog geen financiering.

In de verwachting dat u zich wilt inzetten voor een verbetering van de fiscale compensatie van de grote groep chronisch zieken en gehandicapten, die het zwaarst getroffen worden door de maatregelen in de zorg, verblijven wij.

met vriendelijke groet,
namens de CG-Raad,

H. Weijnen

Uit: CG-Raad 14 juni 2004
Website: www.cg-raad.nl

Zie ook:

CG-Raad ernstig bezorgd over verslechtering buitengewone uitgavenregeling 2004