Podcasting: de oorsprong

Wat er in de krant staat geschreven of op radio en televisie wordt uitgezonden is waar. Dat zal in de meeste gevallen wel kloppen, tenminste, dat hopen we dan maar. Maar door deze media als enige informatiebron te gebruiken baseren we onze eigen mening op door de overheid en kerk geredigeerde informatievoorziening. Misschien politiek en ethisch correct, maar daarmee niet gegarandeerd objectief. Het is nog niet zo lang geleden, dat deze vorm van informatievoorziening de enige was die ons ter beschikking stond. Echter, met de komst van het internet is hier verandering in gekomen.

Op een fotootje zit de 6-jarige Adam Curry in de klerenkast van zijn ouders naast een oude bandrecorder en houdt een microfoon vast, zich nog onbewust van de rol die dit soort apparatuur later in zijn leven zal gaan spelen. Enkele jaren later is hij net oud genoeg om de emoties te begrijpen die in Nederland losbarsten na het door de regering verbieden van de zeezenders. Het verzuilde Hilversumse omroepsysteem, dat geen enkele ruimte laat voor wat het publiek eigenlijk wil horen, krijgt daarmee steun van de overheid. Zonder die steun zou het bestaansrecht van dit systeem namelijk zijn verdwenen onder de toenemende populariteit van zenders zoals Radio Veronica en Radio Noordzee, die naar Amerikaans voorbeeld wel uitzenden waar het publiek om vraagt.

In de jaren zeventig knutselt Adam een FM zendertje in elkaar en sluit zich daarmee aan bij de groep van radiomakers die de overheidsbemoeienis op omroepgebied zat zijn. Hij meldt zich aan bij de Amstelveense ziekenomroep ‘Radio Tulipa’, waar hij wordt aangenomen als technicus. Liever was hij disc-jockey geworden, maar terwijl hij plaatjes en bandjes start, de schuiven bedient en microfoons aansluit, leert hij het radiovak op de beste manier kennen. Als technicus is hij getuige van de verschillende presentatiestijlen die de disc-jockey’s er op nahouden en spelenderwijs leert hij het vak van radiomaker.

De Amsterdamse ziekenomroepen, waaronder Radio Lucas, Radio Domino, Radio Roulette en Radio Tulipa vormen kweekvijvers voor aankomend radiotalent. De medewerkers hebben stuk voor stuk hun blik op Amerika gericht, waar de horizontale programmering de luisteraars in staat stelt om af te stemmen op het station van hun keus. Terwijl er in Nederland één station populaire muziek uitzendt, kan je in Amerika kiezen uit klassiek, jazz, pop, rock of gospel, maar ook uit sport, religie, nieuws en actualiteit. Gewoon door af te stemmen op het station dat die content voor zijn rekening neemt.

Net als veel andere ziekenomroepers heeft Adam een levendige belangstelling voor technische innovatie. Zodra de eerste computers in de winkel liggen is hij er dan ook snel bij om zich zo’n ding aan te schaffen. Na de Commodore 120 wordt het een Apple, en hij zal trouw blijven aan dat merk.

In de jaren negentig vinden we Adam terug in Amerika, waar hij met een aantal vrienden de Grammy Awards op eigen wijze verslaat. Met behulp van computertechniek en het internet verzorgt de groep de eerste volledige digitale distributie van een evenement. Gedigitaliseerde beelden, audio en tekst vinden hun weg naar het Wereld Wijde Web en het lijkt er op, dat de distributie van entertainment via het internet hiermee een feit is. Waar de groep niet mee heeft gerekend is het feit, dat het grote publiek nog niet rijp is voor dit soort content.

Pas toen in 2003 de weblogs aan hun opmars begonnen, werd het duidelijk, dat er iets essentieels aan het veranderen was op het Wereld Wijde Web. Vanaf 1995 had het web weliswaar een toename van het aantal ‘persoonlijke homepages’ gezien, maar het grote publiek gebruikte het internet en het zich daarop bevindende web voornamelijk passief. De enige echte dynamiek bestond uit het elkaar toezenden van e-mail berichten.

De homepages behoorden nog tot het domein van diegenen die zich de webtaal HTML hadden eigen gemaakt, en voor wie het uploaden van webpagina’s per FTP geen geheimen meer had.

Met de komst van de ‘bloggers’ kwam daar verandering in. Gebruikmakend van afgeslankte versies van de content management systemen, die door bedrijven werden gebruikt om op een goedkopere manier hun content op het web te zetten, begonnen enkele journalisten hun persoonlijke mening te publiceren. In hun weblogs maakten zij melding van het gemak waarmee je zelf een krantje op het web kon zetten, en al snel werden zij gevolgd door een vloedgolf van ‘gewone burgers’ die ook wel eens wat van zich wilden laten horen.

De media, die een monopolie positie bezetten waar het om de publicatie en verspreiding van nieuws en opinie ging, zagen in eerste instantie geen bedreiging in de overal opduikende ‘blogs’. Aarzelend waren enkele kranten ermee begonnen hun content op het web te publiceren, vooralsnog in beperkte mate en met de nodige argwaan tegenover de effecten die dit zou hebben op de verkoop van de traditionele mediadragers. Dat het internet als distributie medium, met name door het toenemende aantal snelle verbindingen, krachtig groeide werd onderschat.

In 2004 begonnen de bloggers hun publicaties te voorzien van RSS feeds en ontstond er in hoog tempo een bijna volledig geautomatiseerd bezorgingsysteem van weblogs. Startpagina’s met daarop honderden RSS feeds wezen de lezers de weg naar een explosief groeiend aantal nieuws- en opiniebronnen. In Amerika waren de weblogs inmiddels zo belangrijk geworden, dat ze een belangrijke rol speelden bij de presidentiele verkiezingen van dat jaar.
De her-democratisering van de schrijvende media was begonnen.

Maar daarbij zou het niet blijven. De RSS techniek bood meer mogelijkheden en de bloggers van het eerste uur begonnen na te denken over uitbreiding van de verworven persvrijheid.

Dave Winer is de redacteur van Scripting News, het weblog dat in 1997 verantwoordelijk was voor de weblogrevolutie. Hij was betrokken bij het ontstaan van Frontier, Manila en Radio UserLand. Hij ontwikkelde internet standaards en computerdistributie systemen zoals SOAP, XML-RPC, RSS, OPML en podcasting, en kan derhalve de peetvader van RSS worden genoemd.

In 2000 experimenteren Dave Winer en Adam Curry met bijlagen in RSS feeds en krijgen het voor elkaar om RSS feeds uit te breiden met zogenaamde ‘enclosures’. Het is nu mogelijk om grote bestanden automatisch af te leveren bij RSS aggregators. RSS met enclosures maakt het mogelijk om geluidsbestanden in .MP3 formaat af te leveren op de harde schijf van een op de feed geabonneerde gebruiker.

Ondertussen heeft Apple met iTunes zich in de markt van muziekverspreiding gemengd. Het uitwisselen van illegaal gekopieerde muziek staat onder druk van uitgevers en wetgevers, en al snel blijkt, dat als muziek voor een redelijke prijs legaal ter download wordt aangeboden, de consument dat ook op prijs weet te stellen. De iTunes muziekwinkel wordt een succes.

Apple introduceert de iPod, een MP3 speler die gemakkelijk via de USB poort van een computer kan worden voorzien van muziek. Als iTunes ook beschikbaar komt voor Windows gebruikers, duurt het niet lang alvorens een groot aantal mensen met een iPod in de broekzak en dopjes in de oren in het dagelijkse straatbeeld verschijnen.

Halverwege 2004 gebeurt er iets opmerkelijks. Ontwikkelaar Winer en presentator Curry wisselen onbedoeld van plaats. Uit ergernis met het aanbod van de traditionele media produceert Dave een soort radioprogramma met nieuwtjes en interviews, dat hij vervolgens via RSS naar Adam stuurt. De productie is amateuristisch, microfoons vallen om, of blijven aanstaan waar ze stil hadden moeten zijn. Binnenkomende telefoontjes verstoren de interviews en op de achtergrond is de airco te horen.

Adam stoort zich aan het feit, dat hij de binnenkomende geluidsbestanden op een nogal omslachtige manier naar zijn iPod moet verplaatsen en schrijft een AppleScript dat er voor moet zorgen, dat de bijlagen direct na binnenkomst naar de iPod worden verstuurd. Hij ontdekt, dat programmeren een hoop werk is en veel nauwkeurigheid vereist, maar slaagt er uiteindelijk in het beoogde resultaat te bereiken.

Als hij de productie van Dave op z’n iPod beluistert, is hij razend enthousiast. Zonder dat hij er veel moeite voor heeft moeten doen, zit hij in de trein en luistert naar een bezielde radio-uitzending, die klinkt alsof deze live wordt uitgezonden. De podcast is geboren.

Gedurende de tweede helft van 2004 werken verschillende software ontwikkelaars aan programma’s die het mogelijk moeten maken om podcasts te kunnen ontvangen en eventueel naar een MP3 speler te transporteren. De eerste podcasts verschijnen op het Wereld Wijde Web en het geroezemoes over de nieuwe techniek neemt toe. In 2005 haalt podcasting het nieuws en het aantal podcasters en luisteraars, die ‘podcatchers’ worden genoemd, neemt snel toe.

Programma’s met de naam iPodder en Doppler komen beschikbaar en worden in toenemende mate gedownload. De media, wijs geworden door de ervaring met de weblogs, beginnen belangstelling te tonen voor het medium, en de BBC maakt enkele Radio 4 programma’s beschikbaar via podcast. Ook tijdschriften en lokale radiostations laten zich niet ongemoeid. Het lijkt er op, dat podcasting een rage gaat worden.

Vorige maand vond in Seattle de vijfde Gnomedex plaats, een jaarlijkse conferentie die voornamelijk wordt bezocht door een selecte groep van software ontwikkelaars, mensen die zichzelf meestal aanduiden als ‘geeks’. Het hoofdthema van de conferentie was deze keer podcasting, en opvallend was de aanwezigheid van enkele grote namen, waaronder Microsoft. Dave Winer opende de conferentie en Adam Curry sloot af met een keynote speech waarin hij de toekomst van podcasting aan de orde stelde. Kern van zijn betoog was, dat het publiek ‘zijn’ media aan het heroveren is en dat deze keer geen regering in staat zal zijn om de vrije media de kop in te drukken. Microsoft kondigde aan dat RSS een vast onderdeel van Internet Explorer zal gaan worden in de in 2006 uit te brengen ‘Longhorn’ versie van zijn besturingssysteem en daarmee lijken bloggen en podcasten niet meer te stuiten.

Ook in Nederland zijn inmiddels enkele podcasts opgedoken. Zo brengt de TROS een wekelijkse podcast uit en heeft de VPRO van zich laten horen. Een handjevol privé podcasters volgen het voorbeeld van de zesduizend Amerikaanse podcasters die nu al actief zijn. En in het land der blinden zal het hopelijk ook snel gaan doordringen, dat podcasting een ontzettend leuke manier is om audio via het internet te gaan verspreiden.

Bron:
BlinfoMail juli 2005

 

Reacties

Geen reacties tot nu toe.
 

Over Challenge-Media

Challenge-Media: Een kritische kijk op nieuws voor mensen met een functiebeperking.

Onbeperkt informatief: Omdat een handicap onze blik op nieuws niet vertroebelt.