JAWS 5.0 in aantocht

In Juli onthulde Eric Damery van Freedom Scientific de nieuwste versie van JAWS, versie 5.0 in Sight Village, Engeland.

Zijn presentatie werd uitgezonden op ACB radio (http://www.acbradio.org/mainmenu.html). Wat had Eric te vertellen?

Ten eerste dat versie 5.0 een SMA upgrade is. Dat wil zeggen, dat JAWS 4.x gebruikers er voor moeten betalen. Bij Freedom Scientific is het gebruik, dat je voor een versie met een nieuw eerste nummer betaald. Wel is het mogelijk om verzachtende omstandigheden aan te voeren. Als je bijvoorbeeld versie 4.51 binnen zestig dagen voor het uitkomen van versie 5.0 hebt aangeschaft, kom je in aanmerking voor een gratis update.

Dat betekent dus in de buidel tasten voor ondergetekende, maar ik doe het graag. JAWS 5.0 is namelijk precies waar ik op heb gewacht. Lees maar verder.

Het eerste verschil met vroegere versies is de nieuwe manier van registreren. Tot nu toe werden er bij een versie van JAWS vijf registratie sleutels op een floppy geleverd. Zo’n sleutel plaatste je op de harde schijf van je computer, en JAWS deed z’n werk zonder nog te stoppen. Wisselde je van computer, dan plaatste je de sleutel terug op de floppy, en transporteerde je hem naar de nieuwe computer. Ik heb dat terugplaatsen al eens vergeten, en een harde schijf met sleutel en al geformatteerd. Dat kan me nu niet meer gebeuren.

Vanaf versie 5.0 wordt JAWS geleverd met drie sleutels, die je via internet kan ophalen en installeren op de computer van je keus. Raakt de harde schijf beschadigd, dan haal je na reparatie dezelfde sleutel voor deze computer weer op. Mocht je niet genoeg hebben aan drie sleutels, dan voldoet een mailtje aan FS om de teller te resetten, en je kan weer drie computers van JAWS voorzien.

De demo versie, altijd te downloaden van de FS website, houdt er niet meer na veertig minuten mee op, maar draait dertig dagen onafgebroken op elke willekeurige computer. Daarrna moet je betalen, of zes maanden wachten alvorens de volgende dertig dagen van kracht worden. Dit betekent, dat het helpen van computergebruikers, die geen JAWS op hun systeem hebben nu een stuk makkelijker wordt. Gewoon even downloaden, en je kan dertig dagen voort.

Medio Augustus verscheen de publieke bèta op de FS website, maar werd na enkele dagen weer verwijderd, nadat problemen waren geconstateert met juist dit nieuwe registratiesysteem. Toen de volgende bèta op 28 Augustus het licht zag, was deze weer gebaseerd op het oude registratiesysteem. Waarmee maar gezegd is, dat het nog valt te bezien, of versie 5.0 inderdaad van internetregistratie gebruik zal maken.

Ik was er op tijd bij, om de eerste bèta te downloaden, en hieronder lees je wat deze versie nieuw te bieden heeft.

1. JAWS5 introduceert ‘place markers’, zeg maar boekenleggers op HTML pagina’s, zoals die op het Wereld Wijde Web worden gevonden. Met een enkele toetsaanslag markeer je de plek, waar je later terug wilt keren. Ook als je de pagina verlaat, en er later weer op terugkeert, is die boekenlegger nog aanwezig. Place markers kan je aan iemand versturen via email, zodat het makkelijk wordt, om iemand die bepaalde plek op een lange pagina te tonen. Kortom: DAISY voor het web!

2. Via de configuratie manager en de verbocity opties was het al mogelijk om de manier waarop JAWS met het web omgaat aan je wensen aan te passen. Die instellingen golden echter voor alle bnog te bezoeken pagina’s. Vanaf JAWS5 is het mogelijk verschillende instellingen te koppelen aan een bepaalde pagina, zonder het gedrag van JAWS op andere pagina’s te veranderen. Zo ondervang je dus het verschillend coderen van websites, en kan je die vaak bezochte site van zijn eigen configuratie voorzien.

3. Met Insert plus F6 roep je een lijst van headers op in JAWS. Insert plus F7 doet hetzelfde voor links. Vanaf 5.0 is er nu Insert plus F5 waarmee je een lijst van controls laat verschijnen. Controls zijn meestal invulvelden op webformulieren. Als het formulier goed is gecodeerd, wordt het makkelijker om een veld te selecteren, en na Enter springt JAWS automatisch in de ‘forms mode’.

4. Deze vind ik pas echt leuk! Tot nu toe las JAWS netjes voor waar je mee te maken had op web pagina’s. Dat kon op den duur wel eens irritant worden. Vooral in lijsten met daarin weer opgenomen lijsten had JAWS soms net zoveel tijd nodig om uit te leggen in welke lijst je nu eigenlijk was als met het voorlezen van die lijst. Toch is dit soort informatie handig om te weten. Met de nieuwe ‘speech and sounds manager’ kan je verschillen in de opmaak van pagina’s nu kenbaar laten maken door het gebruik van een andere stem, of het laten horen van geluidseffecten. Ook verschillende fonts (cursief, vet onderstreept, etc) kunnen door verschillende stemmen worden uitgesproken. Na een beetje experimenteren kon ik 5.0 een tekst uit een boek laten voorlezen alsof het een hoorspel was. Door ieder karakter in een andere schrijfstijl te laten ‘praten’, volgt JAWS dat keurig. Het is mogelijk een geluidseffect aan een bepaald woord toe te kennen. Schrijf je dus ‘boem’ in de tekst, dan knoop je daar het geluid van een ontploffing aan vast, wat de realiteit van je tekst behoorlijk versterkt.

5. Taalherkenning tijdens het voorlezen. Als een web pagina goed is gecodeerd, kan JAWS nu bij taalwisselingen de juiste synthesizer erbij halen, zelfs als dat geen SAPI synthesizer is. Arthur’s gebrekkige Engels behoort dus tot het verleden!

6. Naast nog veel meer verbeteringen valt de geheel herschreven JAVA toegankelijkheid op, alsmede de betere toegang tot Visual Studio .NET, AIM 5.2 en MS Access 2000.

Samengevat mag gezegd worden, dat de makers van JAWS er in slagen, om het zowel de thuisgebruikers als diegenen, die het programma op het werk gebruiken, steeds meer naar de zin te maken. Of de Nederlandse gebruikers ook mee mogen genieten is nog twijfelachtig. Enkele maanden geleden werd mij door de verkoopafdeling van Alva Nederland B.V. verteld, dat men ‘nog niet wist’ of JAWS 5.0 ook in Nederland zou worden uitgebracht. Vorige maand ontving ik een nogal onduidelijke brief, waaruit bleek, dat Alva B.V. er een eigen registratiesysteem op na houdt. Een verwarrend verhaal over vijftig procent korting of toch gratis met betrekking tot versie 4.51 (een gratis upgrade voor 4.x bezitters in de VS) maakte het voor mij niet erg duidelijk wat nu precies de bedoeling was. Twee weken geleden ontving ik deze versie echter zonder dat er een rekening bij zat. Wel een floppy met een brief erop, die niet veel duidelijker was dan het eerdere schrijven. Tijdens telefonisch contact op 2 September was de ‘verantwoordelijke afdeling’ niet voldoende bezet om uitsluitsel te geven. Voor meer duidelijkheid moet ik dus helaas naar Alva B.V. Nederland (026) 384 1 384 verwijzen. Op de vraag, waarom Alva’s website Geen informatie biedt (waren websites daar ooit niet voor bedoeld?) was het antwoord, dat ze de tip in gedachten zouden houden. Gelukkig kan je meer informatie vinden op:
http://www.freedomscientific.com

Bron:
BlinfoMail september 2003

 

Reacties

Geen reacties tot nu toe.
 

Over Challenge-Media

Challenge-Media: Een kritische kijk op nieuws voor mensen met een functiebeperking.

Onbeperkt informatief: Omdat een handicap onze blik op nieuws niet vertroebelt.