Over witte dwergen en zwarte gaten

Computers en het heelal hebben van alles met elkaar te maken. De lancering van de Russische Spoetnik in 1957 stond aan de wieg van het internet, en supercomputers stellen ons in staat de geboorte, de leeftijd en de dynamiek van het universum te bestuderen.

Om antwoorden te krijgen over de leeftijd van ons heelal is de kennis van witte dwergen en zwarte gaten van groot belang. Inzicht in het ontstaan van witte dwergen en zwarte gaten stelt ons niet alleen in staat het verleden te bestuderen, maar ook de toekomst te voorspellen.

Tot voor kort moesten we het doen met V 4641, een micro-quasar op ‘slechts’ 1,600 lichtjaren van de aarde, op weg naar het centrum van de Melkweg in de richting van de Sagittarius constellatie.

Even je sterrenkunde oppoetsen? Het overgrote deel van alle sterren eindigt zijn leven als een witte dwerg: de uitgebrande sintel van wat vroeger de kern van de ster was. In een witte
dwerg heersen extreme omstandigheden: 0.5-1.0 zonsmassa wordt samengeperst in een bol ter grootte van de Aarde. De dichtheid in een witte dwerg is daarom
meer dan een miljoen keer groter dan die van water.

Een witte dwerg bestaat (in het meest voorkomende geval) hoofdzakelijk uit koolstof en zuurstof. Echter door de hoge druk en de hoge temperatuur in de kern van deze speciale ster is de materie zo gecomprimeerd, dat de atoomkernen zo dicht bij elkaar zitten dat de elektronen niet meer weten bij welke kern ze horen. Zulke ‘gedegenereerde’ materie heeft aparte eigenschappen, waardoor bijvoorbeeld zwaardere witte dwergen kleiner zijn dan lichtere.

Een witte dwerg is typisch ongeveer half zo zwaar als de zon, maar is net zo klein als de aarde. Witte dwergen produceren zelf geen energie meer, maar koelen enkel nog af door straling uit te zenden. De temperatuur en de helderheid van het object nemen af.

De kern van een ster die zwaarder is dan ongeveer acht keer de massa van de zon is aan het eind van haar leven zo compact geworden, dat de druk die door de elektronen wordt opgewekt niet voldoende is om de zwaartekracht te compenseren. De kern stort in elkaar in een supernova explosie.

Als de massa van een compact object groter wordt dan ongeveer 3 keer de massa van de zon kunnen de neutronen de zwaartekracht niet meer compenseren, zoals bij neutronensterren.
We kennen dan geen krachten meer die dit zouden kunnen doen en er zal een zwart gat ontstaan. Bij een zwart gat is de zwaartekracht zo sterk dat als je dichterbij komt dan een bepaalde afstand je onmogelijk nog weg kan komen, omdat het zwarte gat zo sterk aan je trekt. Het is zelfs zo sterk dat licht niet meer kan ontsnappen, vandaar de naam zwart gat. Wat er binnen deze bol (horizon genoemd) gebeurt weten we niet en kunnen we waarschijnlik ook niet te weten komen.

Vorige maand werd een opzienbarende ontdekking gedaan. In plaats van met dure ruimtetelescopen te proberen 1600 lichtjaren te overbruggen, kan de zwarte gaten theorie veel dichter bij huis bestudeerd worden. Zo dicht bij zelfs, dat iedere Nederlander met een internetverbinding het proces kan volgen.

Toen enige tijd geleden Elnet aan het einde van haar bestaan kwam, gebeurde er precies wat hierboven beschreven staat. Elnet veranderde in een witte dwerg. Bijzonder hierbij was, dat Elnet deel uitmaakte van een dubbelster systeem (cataclysmische variabele), waarvan de andere ster FNB heet. Deze ster is nog niet overleden. De witte Elnet dwerg was zo zwaar, dat het zwarte gat ‘anderslezen.nl’ ontstond. Dit heeft tot gevolg, dat alle materie, die in de buurt van FNB komt, zoals klachten, emails met verzoeken om uitleg of hulp etcetera onherroepelijk in dit zwarte gat verdwijnen. De stroom van verdwijnende materie staat bekend als de accretieschijf, en vormt het bewijs voor het zwarte gat. Er bestaan vermoedens, dat zich aan het eind van deze stroom de ‘desbetreffende verantwoordelijke afdeling’ bevindt, waarvoor aanwijzingen zijn waargenomen op FNB.

Doordat dit zwarte gat zo eenvoudig valt te bereiken (http://www.anderslezen.nl), is het mogelijk, om zelf op onderzoek uit te gaan. Zelf heb ik al een link ontdekt, waarmee je ‘omhoog’ schijnt te kunnen gaan, alhoewel het kryptische, buitenaardse taalgebruik de speurtocht niet makkelijk maakt. Met mij hebben nog een aantal amateur sterrenkundigen zich al ingespannen de verdere raadselen in dit zwarte gat te ontwarren, en op het forum ‘aangepast lezen’ (stuur een mailtje aan aangepast-lezen-subscribe [at] yahoogroups [dot] com) kan je de vorderingen volgen.

Dit is veiliger dan zelf op onderzoek uit te gaan. Immers, eenmaal binnen het gravitatieveld van ‘anderslezen.nl’ is ontsnappen moeilijk, en loop je het gevaar van het eeuwige isolement, dat dit zwarte gat voor haar slachtoffers in petto heeft, tenzij je de ‘omhoog’ link ontdekt.

Wie meer wil weten over witte dwergen en zwarte gaten gaat naar:

http://www.sron.nl

Bron:
BlinfoMail juli 2003

 

Reacties

Geen reacties tot nu toe.
 

Over Challenge-Media

Challenge-Media: Een kritische kijk op nieuws voor mensen met een functiebeperking.

Onbeperkt informatief: Omdat een handicap onze blik op nieuws niet vertroebelt.